Ống Schlemm (xoang tĩnh mạch củng mạc) là một kênh hình vòng nằm trong vùng rìa giác mạc (nơi giác mạc trong suốt gặp củng mạc trắng đục của mắt).

Nó đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn lưu thủy dịch ra khỏi mắt, giúp duy trì áp suất nội nhãn (IOP) bình thường.

Cấu trúc và vị trí:

• Hình dạng: Ống Schlemm có hình dạng như một ống dẹt, bao quanh rìa giác mạc.
• Vị trí: Nằm trong mô củng mạc, gần vùng rìa giác mạc, ngay phía sau vùng bè giác củng mạc (trabecular meshwork) - một cấu trúc lưới lọc giúp dẫn lưu thủy dịch.
• Cấu tạo: Thành ống được lót bởi một lớp tế bào nội mô chuyên biệt, có các lỗ nhỏ cho phép thủy dịch thấm qua.

Chức năng:

• Dẫn lưu thủy dịch: Chức năng chính của ống Schlemm là dẫn lưu thủy dịch từ tiền phòng ra khỏi mắt. Thủy dịch sau khi đi qua vùng bè giác củng mạc sẽ thấm vào ống Schlemm, sau đó được dẫn lưu vào hệ thống tĩnh mạch episcleral (tĩnh mạch thượng củng mạc), rồi đổ vào hệ thống tuần hoàn chung.
• Duy trì áp suất nội nhãn: Quá trình dẫn lưu thủy dịch liên tục này giúp duy trì áp suất nội nhãn ổn định, thường nằm trong khoảng 10-21 mmHg. Áp suất nội nhãn bình thường rất quan trọng để duy trì hình dạng nhãn cầu và đảm bảo chức năng thị giác.

Vai trò trong bệnh lý:

• Glôcôm (Cườm nước): Nếu ống Schlemm bị tắc nghẽn hoặc hoạt động kém hiệu quả, thủy dịch sẽ không thể thoát ra khỏi mắt một cách bình thường, dẫn đến tăng áp suất nội nhãn. Tình trạng này kéo dài có thể gây tổn thương thần kinh thị giác và dẫn đến mù lòa. Đây là nguyên lý của bệnh glôcôm. Các phương pháp điều trị glôcôm thường hướng đến việc cải thiện sự lưu thông thủy dịch qua ống Schlemm hoặc giảm sản xuất thủy dịch.

Tóm lại:

Ống Schlemm là một cấu trúc quan trọng trong hệ thống dẫn lưu thủy dịch của mắt. Nó hoạt động như một kênh dẫn lưu, giúp duy trì áp suất nội nhãn bình thường và đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa bệnh glôcôm. Sự hiểu biết về cấu trúc và chức năng của ống Schlemm là rất cần thiết trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý liên quan đến áp suất nội nhãn.